ลูกเป็นสาว (หนุ่ม) ก่อนวัย
โดย: ยอดหญ้า
พัฒนาการบางอย่างของร่างกายที่ "เกินวัย"
เรื่องใหญ่แน่ค่ะ!!! ถ้าอยู่ดีๆ น้องหนูวัยอนุบาลก็เริ่มมีหน้าอก
มีประจำเดือนและพัฒนาการทางเพศเกินวัย..
พัฒนาการตามวัย ของเด็กๆ นั้น
เป็นเรื่องสำคัญ เพราะหมายถึงการเจริญเติบโตที่สอดคล้องเหมาะสม
การมีสุขภาพร่างกายและจิตใจที่แข็งแรงสมบูรณ์ ซึ่งจะค่อยๆ
เปลี่ยนแปลงไปตามพัฒนาการเป็นลำดับ
แต่ถ้าหนูๆ มีพัฒนาการบางอย่างที่
"เกินวัย" โดยเฉพาะเรื่องการเปลี่ยนแปลงของร่างกายที่เรียกว่า หนุ่ม-สาวก่อนวัย
(Precocious Puberty) ทั้งพ่อและแม่แน่คงกังวลไม่น้อยเลยใช่ไหมคะ
ศ.นพ.พัฒน์ มหาโชคเลิศวัฒนา หัวหน้าหน่วยต่อมไร้ท่อ ภาควิชากุมารเวชศาสตร์
โรงพยาบาลรามาธิบดี
จะมาช่วยให้เราเข้าใจและดูแลลูกได้อย่างถูกต้องหากลูกเข้าข่ายโตเกินวัยค่ะ
หนุ่ม-สาวก่อนวัย???
เป็นภาวะที่เด็กชายหรือเด็กหญิงเริ่มมีพัฒนาการทางเพศก่อนเกณฑ์ปกติ
สำหรับเด็กผู้หญิงคือเริ่มมีเต้านมก่อนอายุ 8 ปี และเริ่มมีประจำเดือนก่อนอายุ 9 ปี
ส่วนเด็กผู้ชายคือการที่อวัยวะเพศขยายใหญ่หรือเริ่มมีขนขึ้นก่อนอายุ 9 ปี
ซึ่งภาวะเหล่านี้ถือว่าเป็นความผิดปกติอย่างหนึ่งของร่างกายค่ะ
เพราะตามปกตินั้น เมื่อคนเราอายุประมาณ 10 ปี
ก็จะเข้าสู่ภาวะหนุ่มสาวตามธรรมชาติของทั้งสองเพศ
เนื่องจากสมองมีการสร้างฮอร์โมนขึ้นมากระตุ้นต่อมเพศ
ซึ่งฮอร์โมนนี้จะทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงทางร่างกายรวมทั้งจิตใจค่ะ
และที่น่าใส่ใจก็คือโรคหนุ่ม-สาวก่อนวัยนี้ สามารถพบได้แม้แต่ในเด็กเล็กวัยอนุบาล
แล้วยังมีส่วนหนึ่งที่ปรากฏอาการตั้งแต่อายุ 2-3 ปีอีกด้วยนะคะ
เหตุของ "หนุ่ม-สาวก่อนวัย"
โรคหนุ่ม-สาวก่อนวัยนี้
มีสาเหตุจากการที่ต่อมใต้สมองสร้างฮอร์โมนมากระตุ้นรังไข่ (สำหรับเพศหญิง)
หรือลูกอัณฑะ (สำหรับเพศชาย) จึงเกิดการสร้างฮอร์โมนเพศ
ทำให้ร่างกายได้รับการกระตุ้นให้เกิดความเปลี่ยนแปลงต่างๆ เช่น
เด็กผู้หญิงจะมีเต้านมโตขึ้นเร็วกว่าปกติ รูปร่างมีทรวดทรงมากขึ้น และประมาณ 1-3
ปีต่อมา
มดลูกจะมีความหนาตัวมากขึ้นและมีการหลุดลอกของผนังชั้นในจนเกิดเป็นประจำเดือน
ส่วนเด็กผู้ชายจะมีอวัยวะเพศโตขึ้น มีขนขึ้น มีหนวดเครา น้ำเสียงแหบห้าวมากขึ้น
ซึ่งสาเหตุก็ขึ้นอยู่กับผู้ป่วยแต่ละราย เช่น การเป็นเนื้องอกที่รังไข่
หรือเกิดความผิดปกติในระดับสารเคมีในสมอง
ทำให้ร่างกายถูกกระตุ้นให้สร้างฮอร์โมนเพศก่อนเวลาที่เหมาะสมค่ะ
สังเกต "หนุ่ม-สาวก่อนวัย"
* ด้านร่างกาย
ฮอร์โมนเพศจะไปกระตุ้นให้ร่างกายมีการพัฒนาเร็วกว่าเกณฑ์การเจริญเติบโตตามวัย
ลักษณะที่จะปรากฏเด่นชัดคือเรื่องของส่วนสูง รูปร่าง น้ำหนักค่ะ
เพราะเขาจะมีการเจริญเติบโตที่เร็วกว่าเด็กในวัยเดียวกัน ร่างกายโตขึ้น
กล้ามเนื้อใหญ่ขึ้น กระดูกยาวขึ้น
* ด้านอารมณ์และจิตใจ
อาจมีความเปลี่ยนแปลงบ้าง
ซึ่งก็เป็นผลสืบเนื่องมาจากการกระตุ้นของฮอร์โมนเพศเช่นกันค่ะ
เด็กผู้ชายอาจจะมีอารมณ์ร้อน หรือมีความก้าวร้าวมากขึ้น ส่วนเด็กผู้หญิงนั้น
นอกจากความเปลี่ยนแปลงด้านร่างกาย ผิวพรรณ ทรวดทรง
ก็อาจจะแสดงออกถึงความรักสวยรักงามมากขึ้น
จะเห็นว่าความเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเป็นลักษณะที่น่าจะเกิดกับเด็กที่ย่างเข้าสู่วัยรุ่นมากกว่าวัยเด็กเล็กอย่างวัยอนุบาลหรือวัยประถมต้น
ซึ่งความเปลี่ยนแปลงทางเพศที่ปรากฏนั้นก็ขึ้นอยู่กับว่าฮอร์โมนเพศของเด็กแต่ละคนนั้นมีมากน้อยเพียงใดค่ะ
Q : ลูกแค่โตเร็ว หรือ
เป็นหนุ่ม-สาวก่อนวัย???
A :
คุณพ่อคุณแม่หลายคนอาจกำลังกังวลถึงเจ้าหนูยายหนูที่บ้าน ด้วยความสงสัยว่า
"เอ...ลูกเราโตเกินวัยหรือเปล่านะ?"
เพราะลูกตัวโตกว่าเพื่อนรุ่นเดียวกันที่โรงเรียน จนเหมือนเรียนคนละชั้นกัน
คุณหมอพัฒน์ชี้แจงว่าเด็กๆ
ที่มีการเจริญเติบโตเร็วเพราะมีสุขภาพที่แข็งแรงสมบูรณ์นั้น
อาจไม่จำเป็นว่าจะต้องเป็นผลของโรคหนุ่ม-สาวก่อนวัยเสมอไปค่ะ
วิธีตรวจสอบง่ายๆ ทำได้ที่บ้านก็คือการสังเกตนี่ล่ะค่ะ เพราะเด็กๆ
ที่เป็นโรคหนุ่ม-สาวก่อนวัยนั้น นอกจากจะมีรูปร่างที่โตกว่าเด็กในวัยเดียวกันแล้ว
ในเด็กผู้หญิงจะมีการพัฒนาของเต้านม เหมือนกับเต้านมของวัยรุ่นหรือผู้ใหญ่
รวมทั้งการมีประจำเดือนก่อนวัยอันควร
และเด็กผู้ชายก็จะมีการพัฒนาของอวัยวะเพศร่วมด้วย ซึ่งหากพบว่ามีอาการดังกล่าว
ขอให้ตั้งข้อสันนิษฐานค่ะว่าอาจจะเข้าข่ายโรคหนุ่ม-สาวก่อนวัย
ซึ่งควรไปพบปรึกษาแพทย์และทำการรักษาค่ะ
Q
: หนุ่ม-สาวก่อนวัย ต่างอย่างไรจากโรคอ้วน???
A : ส่วนหนูๆ ที่จ้ำม่ำกว่าเพื่อนนั้น
มักจะมีเนื้อของเต้านมค่อนข้างมาก ทำให้คุณพ่อคุณแม่บางคนไม่ทันสังเกต
เพราะคิดว่าลูกอ้วน ทั้งที่จริงๆ เขามีเต้านมแล้ว
กรณีนี้อาจตรวจสอบด้วยการสอบถามจากลูกได้ค่ะ ว่าเขามีอาการตึงที่หน้าอก
เจ็บหน้าอกหรือไม่
เพราะนั่นอาจจะเป็นสัญญาณที่บ่งว่าเต้านมของเขากำลังขยายขนาดใหญ่ขึ้น
รวมทั้งสามารถตรวจสอบด้วยตัวเองด้วยการคลำที่หน้าอกของลูก
เพราะปกติหน้าอกของเด็กเล็กนั้นจะเป็นเพียงเนื้อนิ่มๆ เท่านั้น หรือถ้าเป็นเด็กอ้วน
เนื้อนั้นก็จะเป็นลักษณะของไขมันซึ่งเกิดขึ้นได้กับทั้งเด็กผู้ชายและเด็กผู้หญิง
แต่ถ้าเป็นเต้านมจะพบว่ามีไตเล็กๆ หรือมีก้อนเนื้อเกิดขึ้นค่ะ
เรื่อง "ก่อนวัย" ผลเสียมากกว่าผลดี
* ด้านร่างกาย
จะเห็นว่าความเปลี่ยนแปลงทางร่างกายในช่วงแรกๆ
ของเด็กที่เป็นโรคหนุ่ม-สาวก่อนวัยนั้น คือจะมีความสูงเพิ่มขึ้นมากอย่างผิดปกติ
จนดูเหมือนเป็นผลดีที่เด็กมีพัฒนาการทางร่างกายที่เร็ว
แต่เรื่องนี้จะกลายเป็นผลเสียในระยะยาว
คือร่างกายของเขาจะหยุดการเจริญเติบโตเร็วกว่าปกติ
เนื่องจากฮอร์โมนเพศไปเร่งให้การเจริญเติบโตเร็วขึ้น
ทำให้กระดูกของเขาปิดเร็วกว่าเด็กวัยเดียวกัน
ทำให้ร่างกายของเขาพัฒนาความสูงได้น้อยกว่าปกติ ดังนั้น เมื่อโตเป็นผู้ใหญ่
คนที่เป็นโรคนี้จะเตี้ยกว่าคนปกติค่ะ
สำหรับเด็กเล็กวัยอนุบาลหรือวัยก่อนอนุบาลยิ่งต้องระวังค่ะ
เพราะถ้าร่างกายของเขาถูกกระตุ้นให้มีการเจริญเติบโตเร็วขึ้นตั้งแต่ยังเล็ก
จะยิ่งทำให้ร่างกายของเขาหยุดการเจริญเติบโตเร็วขึ้นอีก โดยเฉพาะเรื่องส่วนสูง
ซึ่งเขาอาจจะเพิ่มส่วนสูงได้อีกเพียง 10 เซนติเมตรแล้วหยุดการเจริญเติบโต
จนสุดท้ายแล้วก็ต้องสูญเสียความสูงตามธรรมชาติของเขาไป
*
ด้านอารมณ์และจิตใจ เมื่อเกิดความเปลี่ยนแปลงทางด้านร่างกายที่เด่นชัด เช่น
การมีเต้านม หรือการมีขนที่อวัยวะเพศ อาจทำให้เด็กที่เป็นโรคหนุ่ม-สาวก่อนวัยนี้
เกิดความแปลกแยกจากกลุ่มเพื่อนในวัยเดียวกัน
รวมทั้งอาจส่งผลกระทบถึงการใช้ชีวิตตามปกติของน้องหนูในบางกรณีได้ค่ะ เพราะเด็กๆ
ที่เป็นโรคหนุ่ม-สาวก่อนวัยนั้นมีความเสี่ยงสูงที่จะถูกล่วงละเมิดทางเพศ
ตั้งแต่การสัมผัส การลูบคลำ การมีเพศสัมพันธ์ การข่มขืน
รวมไปถึงการตั้งครรภ์โดยไม่พึงประสงค์
เนื่องจากพัฒนาการทางสมองและการเรียนรู้ในเรื่องเพศศึกษาของน้องหนูนั้นมิได้พัฒนาไปตามการเจริญเติบโตของร่างกาย
สมมติเช่น เด็กผู้หญิงวัย 5 ปีเป็นโรคสาวก่อนวัยและมีประจำเดือนแล้ว
ถูกล่วงละเมิดทางเพศ ก็มีโอกาสที่จะตั้งครรภ์ได้
เพราะการมีประจำเดือนนั้นบ่งบอกว่ามดลูกและรังไข่ของเด็กคนนั้นพร้อมที่จะตั้งครรภ์เหมือนกับเด็กโตหรือวัยรุ่น
ซึ่งจุดที่ไม่ควรมองข้ามก็คือความเข้าใจในเรื่องเพศของวัยเด็กเล็กเช่นนี้มีน้อยมาก
ทำให้เขาไม่รู้วิธีดูแลตัวเองหรือวิธีป้องกันค่ะ
รู้เร็ว...เร่งรักษา
ที่ผ่านมา
ถึงแม้จะไม่ค่อยมีใครรู้จักโรคหนุ่ม-สาวก่อนวัยนี้มากนัก
แต่คุณหมอพัฒน์ก็ได้ให้ข้อมูลว่าในเด็ก 100 คนนั้น
มีโอกาสที่จะพบเด็กที่เป็นโรคหนุ่ม-สาวก่อนวัยนี้ 1 คนค่ะ
และเนื่องจากโรคนี้จะปรากฏอาการให้เห็น
ผ่านความเปลี่ยนแปลงทางร่างกายได้เด่นชัดที่สุด
จึงขอให้คุณพ่อคุณแม่เฝ้าระวังสังเกตในแต่ละช่วงวัยของน้องหนูค่ะ
ดังนั้นถ้าคุณพ่อคุณแม่พบว่าร่างกายของลูกมีความเปลี่ยนแปลงใดๆ
ที่เข้าข่ายโรคหนุ่ม-สาวก่อนวัย ก็ควรปรึกษากับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
เพื่อตรวจหาสาเหตุและทำการแก้ไขตามสาเหตุนั้นๆ ค่ะ เช่น
ถ้าเด็กเป็นโรคหนุ่ม-สาวก่อนวัย
เพราะเป็นเนื้องอกในสมองซึ่งส่งผลให้ฮอร์โมนเพศทำงานผิดปกติ
ก็ต้องทำการแก้ไขที่ต้นเหตุ คือผ่าตัดเพื่อรักษาโรคเนื้องอกในสมอง
แต่ถ้าไม่พบสาเหตุอื่นๆ ก็ต้องทำการรักษาโดยการชะลอความเป็นหนุ่ม-สาว
ส่วนในกรณีที่ตรวจไม่พบสาเหตุก็ควรให้ยาเพื่อชลอการเป็นหนุ่ม-สาว
เพื่อควบคุมระดับฮอร์โมนเพศให้อยู่ในระดับเป็นปกติ
คือไม่อยู่ในระดับที่สูงเท่ากับระดับฮอร์โมนของวัยรุ่นหรือวัยผู้ใหญ่
การรักษาด้วยการชลอความเป็นหนุ่ม-สาวนี้
ฮอร์โมนเพศที่ถูกกระตุ้นให้ทำงานมากผิดปกติจะถูกปรับให้ค่อยๆ เข้าสู่ภาวะปกติ
ซึ่งผลของการรักษานั้นจะเห็นได้จากความเปลี่ยนแปลงอย่างค่อยเป็นค่อยไปของร่างกายค่ะ
เช่น เต้านมของเด็กผู้หญิงจะค่อยๆ มีขนาดลดลง
ซึ่งยานี้จำเป็นต้องใช้อย่างต่อเนื่องจนเด็กมีอายุที่เหมาะสมกับพัฒนาการทางร่างกาย
ช่วง 11-12 ปี
เพราะถือเป็นช่วงที่พัฒนาการทางร่างกายและะการเจริญเติบโตของเขาเป็นไปตามธรรมชาติที่เหมาะสมกับอายุของเขาค่ะ
นอกจากนี้ คุณหมอพัฒน์ยังได้ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า
มีเด็กหลายคนที่เข้ารับการรักษาช้า
เพราะคุณพ่อคุณแม่ไม่ทันสังเกตว่าลูกเป็นโรคหนุ่ม-สาวก่อนวัย
ทำให้ยิ่งเป็นผลเสียกับทั้งทางร่างกายและจิตใจ เช่น
กรณีของเด็กผู้หญิงที่มีเต้านมประมาณ 1-2 ปีแล้ว รอจนเขาเริ่มมีประจำเดือน
คุณพ่อคุณแม่จึงรู้ว่าลูกมีอาการผิดปกติ ซึ่งถือว่าปล่อยไว้นานเกินไป
ทำให้ต้องใช้เวลาในการรักษานานขึ้นอีก เมื่อเทียบกับการรักษาตั้งแต่มีอาการเริ่มแรก
เมื่อได้รับการรักษาทางการแพทย์แล้ว คุณพ่อคุณแม่ก็สามารถดูแลลูกๆ
ได้ตามปกติค่ะ เพราะสภาพจิตใจของเขาก็ถือว่าไม่ต่างจากเด็กปกติ
ขอเพียงแค่คุณพ่อคุณแม่ไม่มองข้ามในเรื่องพัฒนาการของลูกทั้งด้านร่างกายและจิตใจ
เพียงเท่านี้จอมซนที่บ้านก็พร้อมจะเติบโตตามวัยอย่างสดใสแข็งแรงแล้วล่ะค่ะ
| จาก: |
 |
|
